Częstochowa

Uchwała Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie ogłoszenia roku 2026 Rokiem Miasta Częstochowy

1. Król Kazimierz Wielki dokonał w 1357 roku lokacji Częstochowy na prawie magdeburskim.
2. Według legendy nazwa miasta oznacza osadę założoną przez rycerza Częstocha.
3. W 1382 roku we wsi Częstochówka Władysław Opolczyk ufundował klasztor Jasna Góra.
4. Częstochowa jest głównym ośrodkiem Częstochowskiego Okręgu Przemysłowego, trzeciego co do wielkości w województwie śląskim.
5. Atrakcje turystyczne miasta to m.in.: Muzeum Zdzisława Beksińskiego, Muzeum Wyobraźni, Muzeum Haliny Poświatowskiej, Muzeum Produkcji Zapałek.

Więcej informacji na stronie: www.czestochowa.pl

Dziewięciu z Wujka

Uchwała Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie ogłoszenia roku 2026 Rokiem Dziewięciu Górników z "Wujka"

1. Górnicy z kopalni Wujek rozpoczęli strajk w nocy z 12 na 13 grudnia, gdy dowiedzieli się o brutalnym zatrzymaniu Jana Ludwiczaka, przewodniczącego zakładowej Solidarności.
2. Plan pacyfikacji kopalni Wujek (a także Andaluzja i Julian w Piekarach Śląskich) zakładał użycie 1471 milicjantów i zomowców, 760 żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego z wykorzystaniem 22 czołgów i 44 bojowych wozów piechoty, 7 armatek wodnych, wyrzutni granatów łzawiących.
3. 16 grudnia 1981 roku oddziały wojska i ZOMO (Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej) zaatakowały górników kopalni Wujek.
4. W wyniku ostrzału zginęło łącznie dziewięć osób: Józef Czekalski, Józef Krzysztof Giza, Joachim Gnida, Ryszard Gzik, Bogusław Kopczak, Andrzej Pełka, Jan Stawisiński, Zbigniew Wilk i Zenon Zając.
5. Śmierć górników stała się symbolem stanu wojennego i represji podejmowanych przez władze.

Więcej informacji na stronie: twarzesolidarnosci.gosc.pl/Dziewieciu-z-Wujka

Rok Górali i Obrzędów Pasterskich

 Uchwała Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie ogłoszenia roku 2026 Rokiem Górali i Obrzędów Pasterskich

1. Górale Śląscy zamieszkują tereny położone w dolinach Olzy i Wisełki w pasmach Baraniej Góry i Czantorii. Górale Żywieccy – Żywczacy – to mieszkańcy dorzecza Soły i terenów Beskidu Żywieckiego i Małego.
2. Tradycyjny strój kobiecy to: biała koszula (ciasnocha), kaftanik, zapaska (kiecka), fartuch, kopyce (skarpety), kierpce. Strój męski: biała koszula zdobiona haftem, kamizela (bruclik), nogawice, kopyce, kierpce.
3. Zwyczajowo górale zajmowali się pasterstwem oraz wytwarzaniem produktów mlecznych. Współcześnie ich aktywność skupia się częściej na turystyce i rzemiośle (np. koronkarstwo w Koniakowie).
4. Typowe wyroby z mleka to: bundz (bunc) - twardy lub półtwardy ser owczy, bryndza - solony, miękki ser owczy o ostrym smaku, żętyca (żyntyca) - serwatka owcza, spożywana na świeżo lub po zakwaszeniu.
5. Muzyka góralska charakteryzuje się żwawym tempem i radosnym przekazem. Regionalne tańce to np. owięziok i kołomajka.

Więcej informacji na stronach:

• Kolekcja tematyczna Rok Górali w Województwie Śląskim: wakelet.com/wake/5Kz9RlTZ6f7bnunocKg0s
• Kolekcja tematyczna Kuchnia Beskidów i Śląska Cieszyńskiego: wakelet.com/wake/5hrJF3R5jAP2uoV850Bnj